Isolatieplaten zijn vormvaste isolatiematerialen die op het dak, de gevel, de binnenwand of de vloer worden toegepast. Afhankelijk van het toepassingsgebied worden verschillende materialen gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn polystyreen (EPS/XPS), polyurethaan (PIR/PUR), minerale wol (steenwol/glaswol), houtvezel, cellulose, perliet of kurk. Afhankelijk van de gewenste en benodigde eigenschappen, zoals waterbestendig, brandwerend of beloopbaar, zijn verschillende materialen geschikt. Voor de zolder worden vaak lichte, eenvoudig te leggen isolatieplaten gebruikt om warmteverliezen via de bovenste verdiepingsvloer te verminderen. Aan het kelderplafond zorgen isolatieplaten voor warmere vloeren in de woonruimtes en verminderen ze de vorming van condens in de onverwarmde kelder. Isolatiemaatregelen aan buitenwanden en plafonds verlagen de verwarmingsbehoefte, waardoor radiatoren en de verwarming efficiënter kunnen werken.
Bij zeer weinig ruimte kunnen vacuüm-isolatiepanelen (VIP) of Resol-hardschuimplaten worden toegepast. Deze bereiken bij een geringe dikte (10 mm, 20 mm of 100 mm) een hoge isolatiewerking. De montage hangt af van het systeem: in het gevelisolatiesysteem (ETICS) worden isolatieplaten in de regel verlijmd en – afhankelijk van de ondergrond en de windbelasting – extra met pluggen bevestigd. Voor de vloer zijn beloopbare isolatieplaten met een verhoogde drukvastheid belangrijk. Zo zet de opbouw zich onder belasting niet en scheurt de dekvloer niet. Hardschuim-isolatieplaten zoals EPS, XPS of PIR/PUR zijn zeer vormvast. Bij vloerverwarming worden isolatieplaten vaak als systeemplaten gebruikt. Daardoor past de leidingvoering en wordt warmte hoofdzakelijk naar boven afgegeven.
Isolatieplaten kunnen nauwkeurig op maat worden gesneden en daarna met wapeningsmortel en weefsel worden bepleisterd. De opbouw en de materiaaleigenschappen, zoals drukvastheid, akoestiek en brandgedrag, moeten bij het betreffende toepassingsgebied passen om schimmelvorming te voorkomen. Fabrikanten zoals Rockwool, Climapor, Sto, Steico, Bauder, Isover, Knauf, Multipor en Rigips bieden verschillende isolatieplaten of zelfs complete systemen aan.
Aerogel-isolatieplaten zijn hoogwaardige isolatiematerialen waarbij een aerogelkern meestal op een dragend vlies wordt verwerkt. Ze bereiken zeer lage warmtegeleidingscoëfficiënten (afhankelijk van het product ongeveer λ ≈ 0,013 tot 0,024 W/(m·K)) en isoleren daarom bijzonder effectief bij geringe dikte. Typische toepassingsgebieden zijn renovaties met weinig ruimte en zones waarin een slanke constructie belangrijk is. Vanwege de hogere materiaalkosten worden ze meestal gericht toegepast waar klassieke isolatieplaten niet volstaan of te veel opbouwhoogte vereisen.
Ja, er zijn zelfklevende isolatieplaten of isolatiestroken waarbij in de fabriek een kleeflaag is aangebracht. Dergelijke producten worden vaak gebruikt voor kleinere oppervlakken en detaillaansluitingen binnenshuis, bijvoorbeeld als dunne aanvullende isolatie of als isolatie- en afdichtingsstrook. Voor grootschalige toepassingen zoals ETICS aan de gevel is in de regel een systeemgekeurde kleefmortel vereist. Als alternatief kan een toegelaten PU-kleefschuim worden gebruikt.
Aluminiumgecacheerde isolatieplaten zijn zinvol wanneer een bijzonder hoge dampdichtheid of een reflecterend oppervlak gewenst is. Dat is bijvoorbeeld het geval bij dak- en plafondopbouwen of bij technische isolaties. De aluminium cachering kan als dampscherm werken. Daarom moeten de naden en aansluitingen luchtdicht worden verlijmd, zodat er geen vocht in de constructie terechtkomt. Een vochtveilige planning is belangrijk: bij een onjuiste opbouw kan ingesloten vocht leiden tot condens en bouwschade (schimmel).
Isolatieplaten moeten per materiaalsoort zuiver worden verzameld en gescheiden naar materiaal (bijv. EPS/XPS, PUR/PIR, minerale wol) worden afgevoerd. Minerale wol hoort in stofdichte zakken of gesloten containers – bij oudere minerale wol uit bestaande bouw kunnen bijzondere afvoereisen gelden. Het veiligst is om de plaatselijke voorschriften van het milieustation of afvalverwerker te controleren en het afval overeenkomstig gescheiden af te geven. Bij EPS-isolatieplaten en XPS-isolatieplaten uit oude ETICS-bestanden kan het vlamvertrager HBCD een rol spelen. Dergelijk afval wordt regionaal vaak als aparte fractie behandeld. Als bij oude gebouwen een vermoeden van asbest bestaat, moeten bouwmaterialen vóór de demontage worden gecontroleerd. De afvoer mag uitsluitend door gespecialiseerde bedrijven worden uitgevoerd.
Voor ETICS worden in de regel systeemgekeurde kleef- en wapeningsmortels (cementgebonden) gebruikt, die bij de ondergrond en het isolatiemateriaal passen. Voor veel plaatsoorten is er bovendien PU-kleefschuim of isolatielijm, die snel hecht maar wel bij het betreffende systeem moet passen. Binnenshuis worden afhankelijk van de ondergrond ook dispersie- of acrylaatlijmen gebruikt. Let erop dat u de voorschriften van de fabrikant van het isolatiemateriaal en het systeem naleeft.
Redactionele opmerking: Ondanks de grootst mogelijke zorgvuldigheid bij het onderzoeken en opstellen van onze inhoud verzoeken wij u altijd rekening te houden met de omstandigheden ter plaatse en de aanwijzingen van de fabrikant bij het betreffende product. Wij streven ernaar alle informatie correct, volledig en actueel te houden, maar kunnen hiervoor geen garantie geven.
